تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان

آشنایی با آداب و رسوم ۱۳ بدر ایرانیان

سیزده به در یا روز طبیعت یکی از روزهای به یاد ماندنی برای همه ی ماست. در این روز افراد خانواده و فامیل در طبیعت دور هم جمع شده و با تفریح و بازی ها و سرگرمی های مختلف خاطره ی خوشی را برای هم رقم میزنند. تا انتها با مجله اینترنتی بی کلک همراه باشید.

فلسفه سیزده به در

درباره فلسفه سیزده به در مورخان بر این باورند سیزده به در نیز همانند جشن نوروز به زمان جمشید شاه باز می گردد. در این باره روایت است که: «جمشید، شاه پیشدادی، روز سیزده نوروز (سیزده بدر) را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می کند و بار عام می دهد.

چندین سال متوالی این کار را انجام می دهد که در نتیجه این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین در می آید و ایرانیان از آن پس سیزده بدر را بیرون از خانه در کنار چشمه سارها و دامن طبیعت برگزار می کنند».

از طرف دیگر بر اساس کتیبه های سومری و بابلی، آیین های سال نو در سومر با نام «زگموگ» و در بابل با نام «آکیتو» دوازده روز به درازا می کشیده و در روز سیزدهم جشنی در آغوش طبیعت برگزار می شده.

به همین دلیل است که بسیاری در این باورند که سیزده بدر دارای سابقه ای دست کم چهار هزار ساله می باشد.

اگر بخواهیم درباره فلسفه دقیق این روز برایتان بگوییم، عده ای بر این باورند که ایرانیان پس از دوازده روز جشن‌ گرفتن و شادی‌ کردن که به یاد دوازده ماه از سال است، روز سیزدهم نوروز را که فرخنده است به باغ و صحرا می روند و در کنار هم شادی می کنند و به نوعی رسمی ‌بودن دوره نوروز را به پایان می‌ رسانند.

بر اساس باوری دیگر در طالع ‌نمای‌ نجومی، مردم در گذشته معتقد بودند که‌ آسمان‌ دوازده‌ برج‌ دارد و هر تولدی‌ که‌ صورت‌ می ‌گیرد دارای‌ ستاره‌ ای‌ در یکی‌ از دوازده‌ برج‌ است‌.

بنابراین اینکه کدام‌ ستاره‌ در کدام‌ برج‌ قرار گرفته، طالع‌ و خوی‌ فرد متولد شده‌ شکل‌ می ‌گیرد و خارج‌ از دوازده‌ برج‌ که‌ عدد سیزده‌ است، نابجا و نحس‌ به‌ شمار می ‌آمده‌ است و به خاطر دور کردن این نحسی در روز 13 فروردین از خانه خارج شده و سیزده را به در می کردند.

فعالیت ها و آداب و رسوم سیزده به در

لازم است بدانید که در گذشته ایرانیان باستان در روز سیزده به در این روز را در طبیعت به جشن و نشاط می پرداختند. با این کار نحسی را از خود و خانواده دور می کردند و برای شروع سال جدید آماده می شدند.

از جمله آداب سیزده به در می توان به سبزه گره زدن یا آب دادن سبزه اشاره کرد. اغلب دخترانی که دم بخت بودند این کار را برای بازگشایی بخت خود انجام می دادند.

شعری را نیز می خواندند که قدمت آن به دوره قاجاریه می رسد. ضمنا گره زدن سبزه تنها مربوط به پسران و دختران دم بخت نبوده است و همه افراد می توانستند آرزویی در دل کنند با این اعتقاد که بعد از باز شدن گره مشکلاتشان رفع خواهد شد.

1. غذاهای مخصوص سیزده به در

غذا برای ایرانیان کاربردهای بسیار زیادی دارد یکی از این نمونه ها جمع کردن اعضای خانواده در یک سفره و دور یک میز است. اگر آن غذا برای یک روز خاص و یک مناسبت کهن نیز پخته شده باشد، این غذا ویژه خواهد بود.

زمانی که از غذای سیزده به در حرف میزنند به طور ناخواسته ذهن ها به سمت یک غذا منحرف می شود که در اغلب سفره های ایرانی این غذا کباب است. در اکثر تفریحاتی که در طبیعت شکل می گیرد، کباب و آتیش نقش بسزایی دارند.

غذای محبوب دیگر در سیزده به در آش است که بر روی آتش پخته می شود و بعد از آن هم از کاهو سکنجبین استفاده می کنند. البته بنا به ذائقه این ترشی متفاوت است.

2. معرفی بازی های سیزده به در

معمولا بعد از صرف یک غذای خوشمزه و کمی استراحت کردن در فضای باز و دلنشین افراد به بازی کردن مشغول می شوند. چرا که این روز آخرین روز تعطیل در ایام نوروز است و باید از لحظه به لحظه ی آن استفاده کرد.

هر شهر بازی مخصوص به خودش را در این روز دارد؛ اما از جمله بازی های شناخته شده می توان به بازی وسطی، هفت سنگ و زوو اشاره کرد، این بازی ها به صورت دسته جمعی انجام می شوند و پر تحرک هستند.

از جمله بازی های قدیمی هم می توان به گال بازی پرداخت که بیشتر جوان ها این بازی را در سیزده به در با چوب انجام می دهند. بچه ها نیز گرگ بازی یا لی لی انجام می دهند.

3. گره زدن سبزده در سیزده به در

یکی از آداب سیزده به در سبزه گره زدن است. فلسفه سبزه گره زدن به یک افسانه زرتشتی مربوط است که بر اساس آن مردم بر این عقیده بودند که اولین شخص بر روی زمین فردی بنام کیومرث است که دو فرزند دو قولو دختر و پسر داشته که نخستین ازدواج بین آن ها انجام گرفته است.

چون در آن زمان چیزی بنام عقد نکاحی نبوده است برای همین آن ها به نشانه ازدواج شاخه یا سبزه یا را بهم گره میزنند و دستان یکدیگر را بهم می گیرند. این رسم در بین ایرانیان باستانی هم رواج پیدا می کند. به همین دلیل در زمان ما هم این کار را به همان عقیده برای بازگشایی بخت انجام می دهند.

4. سبزه به آب دادن در سیزده بدر

عده ای از مردمان قدیمی بر این عقیده بودند، سبزه ای که بر روی سفره هفت سین قرار دارد انرژی های منفی و زشتی های محیط اطراف را به خود جذب می کند و به همین علت باید در روز سیزده به در که آخرین روز تعطیل نیز است، آن را به دل آبی که جاری است سپرد چرا که نشانه ی پاکی و زلالیست.

لازم به ذکر است که اعتقاد دیگری هم در این مورد وجود دارد که در میان ایرانیان باستان و زرتشتی ها رواج داشته است. این عقیده بیانگر بوده که آناهیتا خدای آب ها، دانه رو بارور می کند و به همین علت باید سبزه را به منبع و ذاتش برگرداند.

5. سنگ به آب انداختن در سیزده به در

انجام این کار در بین مردمان شمال ایران بیشتر رایج است. به این صورت، علاوه بر این که سبزه را به آب می سپارند به نشانه ی روز سیزده به در سنگ هم در آب می اندازند.

جالب است بدانید هر سنگی که در آب می اندازند به نشانه ی یک آرزو است. در مناطق کرد نشین مردم سیزده سنگ را به پشت سرشان می اندازند. افرادی که این کار را انجام می دهند اعتقاد دارند که این عمل باعث دوری بلا از انسان می شود و روزی و برکت به دنبال دارد.

رسمی در میان مردم های اروپایی و آمریکایی وجود دارد که به آن دروغ اول آوریل می گویند. این کار به شکل انجام می گیرد که روزنامه نگاران و حتی افراد مشهور مطلب دروغی را بیان می کنند که سبب سرگرمی و تفریح برای آن ها می شود.

البته عده ای هم در این میان این دروغ ها را باور می کنند. این رسم در حدود 70 سال قبل در بین مردم ایرانی هم شکل گرفت و به دروغ سیزده مشهور شد. اسماعیل پوروالی، روزنامه نگار مطرح ایرانی این رسم را آغاز کرد. این شخص در سال 1322 روزنامه و تیتر ها را با خبرهای دروغین چاپ کرده بود.

hits

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.